3 grudnia 2024 roku w historycznej Sali Kolumnowej Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej odbyła się konferencja pt. „WHO – wstęp do brakującej debaty”. Wydarzenie, zorganizowane przez Przewodniczącego Parlamentarnego Zespołu ds. Światowej Organizacji Zdrowia, posła Grzegorza Płaczka, przy współpracy z wicemarszałkiem Sejmu Krzysztofem Bosakiem oraz europosłem Stanisławem Tyszką, stanowiło forum do wieloaspektowej dyskusji nad rolą i działaniami Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) w kontekście proponowanych zmian prawnych i ich potencjalnych skutków globalnych. Partnerem konferencji było Stowarzyszenie „Nauczyciele dla Wolności”.

Wydarzenie miało na celu dokonanie merytorycznego podsumowania prac Parlamentarnego Zespołu ds. WHO, szczegółową analizę zmian w Międzynarodowych Przepisach Zdrowotnych (IHR) oraz tzw. Traktatu Pandemicznego, forsowanych przez WHO i ONZ. Zmiany te budzą bowiem wiele pytań o wpływ na suwerenność państw, zgodność z krajowymi systemami prawnymi oraz konsekwencje dla systemów demokratycznych. Do udziału zaproszono ekspertów z różnych dziedzin, m.in.: medycyny, prawa, politologii, mediów oraz nauk zajmujących się globalizacją, co zapewniło szeroką perspektywę w debacie.

Konferencję otworzył Jerzy Karwelis, a wprowadzenia do poszczególnych paneli dokonywali również Grzegorz Płaczek i Dorota Rodziewicz. Większość paneli tematycznych została podzielona na części: wykład wprowadzający, dyskusję panelową oraz sesję pytań od uczestników. Ostatni panel stanowiła natomiast dyskusja.

Panel 1: WHO w kontekście IHR i Traktatu Pandemicznego

Eksperci, dr Piotr Witczak, Jerzy Milewski, Mariusz Jagóra, Radosław Pogoda i Dorota Rodziewicz, omówili proces negocjacji nad dokumentami międzynarodowymi, przewidywane rezultaty oraz potencjalne scenariusze ich implementacji. Dyskusja koncentrowała się na wpływie tych zmian na politykę zdrowotną państw oraz ich konsekwencjach w sferze prawa międzynarodowego.

Panel 2: WHO w świetle praw

Tematyka tego modułu obejmowała analizę zgodności proponowanych zmian z prawem krajowym i międzynarodowym, problematykę konsultacji społecznych oraz cenzury prewencyjnej. Głos zabrali m.in. Sebastian Stodolak, dr Filip Furman oraz Jędrzej Jabłoński, który wskazał na możliwe naruszenia wewnętrznych przepisów WHO przy wprowadzaniu zmian.

Panel 3: WHO a odbiór społeczny

Dyskusja prowadzona przez Rafała Górskiego z udziałem m.in. Mariusza Błochowiaka i Ryszarda Zajączkowskiego skupiła się na społecznym zaufaniu do mediów oraz ciszy medialnej dotyczącej zmian w regulacjach WHO. Eksperci zwrócili uwagę na potrzebę transparentnej debaty publicznej w obliczu rosnących wyzwań związanych z globalnym zarządzaniem zdrowiem.

Panel 4: WHO a Wielki Reset

Ostatni panel moderowany przez Jerzego Karwelisa dotyczył związków WHO z koncepcją Wielkiego Resetu oraz strategią „Jedno Zdrowie” (One Health). W gronie prelegentów znaleźli się m.in. prof. Jacek Janowski i dr Marek Chodorowski, którzy przeanalizowali, czy pandemia była jedynie okazją do wprowadzenia zmian, czy też świadomie realizowanym projektem.

Konferencja zakończyła się wystąpieniem posła Grzegorza Płaczka, który podkreślił konieczność dalszego monitorowania działań WHO i kontynuacji otwartej debaty publicznej. Materiały z wydarzenia zostały udostępnione online, aby umożliwić szerszy dostęp do przedstawionych analiz.

Wysoki poziom merytoryczny, interdyscyplinarne podejście oraz zaangażowanie ekspertów sprawiły, że konferencja stanowiła unikalne forum dla rzeczowej wymiany poglądów na temat współczesnych wyzwań globalnego zarządzania zdrowiem. Dla opinii publicznej była to rzadka okazja do zapoznania się z krytycznymi uwagami dotyczącymi działań WHO oraz ich implikacji dla Polski i świata. Wydarzenie unaoczniło potrzebę prowadzenia dalszych analiz i konsultacji społecznych, szczególnie w kontekście międzynarodowych inicjatyw zdrowotnych o tak znaczącym wpływie na państwa członkowskie i ich obywateli.

Emilia Samson