Gdy my\u015blimy o KL Auschwitz, pierwsze obrazy, kt\u00f3re przychodz\u0105 na my\u015bl, to brutalno\u015b\u0107, krematoria i bezimienne t\u0142umy wi\u0119\u017ani\u00f3w. Ten \u015bwiat zaprojektowany do ca\u0142kowitej dehumanizacji mia\u0142 jedno zadanie: pozbawi\u0107 ludzkiego cia\u0142a, ducha i nadziei. W tak nieludzkich warunkach pojawienie si\u0119 sportu \u2013 i to w szczeg\u00f3lnej formie boksu \u2013 wydaje si\u0119 paradoksem. A jednak ring bokserski sta\u0142 si\u0119 w obozie czym\u015b znacznie wi\u0119cej ni\u017c rozrywk\u0105. By\u0142 aren\u0105, na kt\u00f3rej toczy\u0142a si\u0119 walka o najbardziej podstawowe warto\u015bci: \u017cycie, godno\u015b\u0107, solidarno\u015b\u0107. Je\u015bli istnieje posta\u0107, kt\u00f3ra najlepiej ilustruje t\u0119 niezwyk\u0142\u0105 histori\u0119, to jest ni\u0105 Tadeusz \u201eTeddy\u201d Pietrzykowski \u2013 cz\u0142owiek, kt\u00f3rego \u017cycie i losy sta\u0142y si\u0119 w Auschwitz \u015bwiadectwem niez\u0142omno\u015bci ludzkiego ducha.<\/p>\n\n\n\n
Tadeusz \u201eTeddy\u201d Pietrzykowski \u2013 bokser, wi\u0119zie\u0144, symbol<\/strong><\/p>\n\n\n\n Tadeusz Pietrzykowski urodzi\u0142 si\u0119 10 czerwca 1917 roku w Warszawie, w rodzinie Pierwszy pojedynek \u2013 walka o \u017cycie i godno\u015b\u0107<\/strong><\/p>\n\n\n\n W marcu 1941 roku jeden z esesman\u00f3w, by\u0142y bokser Walter D\u00fcnning, og\u0142osi\u0142 ch\u0119\u0107 walki przeciwko wi\u0119\u017aniowi. Wyb\u00f3r pad\u0142 na Pietrzykowskiego. Zderzenie okaza\u0142o si\u0119 dramatycznym spotkaniem dw\u00f3ch \u015bwiat\u00f3w:<\/p>\n\n\n\n Gdy zabrzmia\u0142 sygna\u0142, m\u0142ody bokser nie tylko unika\u0142 cios\u00f3w, ale kontrolowa\u0142 dystans, kontratakowa\u0142 ciosem za ciosem i w ko\u0144cu zwyci\u0119\u017cy\u0142. Wygrana by\u0142a nie tylko triumfem sportowym \u2014 by\u0142a obaleniem obozowej hierarchii, aktem sprzeciwu wobec bezwzgl\u0119dnej w\u0142adzy nad \u017cyciem innych ludzi. To zwyci\u0119stwo da\u0142o mu status wi\u0119\u017ania uprzywilejowanego \u2014 cz\u0142owieka, kt\u00f3ry m\u00f3g\u0142 przetrwa\u0107 d\u0142u\u017cej ni\u017c wi\u0119kszo\u015b\u0107 swoich towarzyszy. Pietrzykowski nie traktowa\u0142 tego przywileju cynicznie. Dzieli\u0142 si\u0119 jedzeniem, kt\u00f3rym nagradzano go po zwyci\u0119stwach, z tymi, kt\u00f3rzy byli na skraju wyczerpania i \u015bmierci.<\/p>\n\n\n\n Chleb za krew<\/strong><\/p>\n\n\n\n Bycie bokserem w Auschwitz nie oznacza\u0142o jedynie chwilowej atencji stra\u017cnik\u00f3w \u2014 realnie zwi\u0119ksza\u0142o szans\u0119 na \u017cycie:<\/p>\n\n\n\n Pietrzykowski dzieli\u0142 si\u0119 tymi darami z innymi wi\u0119\u017aniami, pomagaj\u0105c nie tylko Polakom, ale tak\u017ce \u017bydom, Rosjanom i innym skazanym na zag\u0142ad\u0119. Wielu z nich wspomina\u0142o p\u00f3\u017aniej jego hojno\u015b\u0107 jako akt prawdziwego cz\u0142owiecze\u0144stwa w \u015bwiecie, kt\u00f3ry je niszczy\u0142.<\/p>\n\n\n\n Gladiatorzy obozu \u2013 widowiska grozy<\/strong><\/p>\n\n\n\n Walki odbywa\u0142y si\u0119 nie w halach sportowych, ale na placach apelowych, cz\u0119sto Psychologiczny wymiar walki \u2013 odzyskiwanie podmiotowo\u015bci<\/strong><\/p>\n\n\n\n Boks w Auschwitz mia\u0142 wymiar znacznie g\u0142\u0119bszy ni\u017c fizyczna walka o przetrwanie. Ka\u017cdy unik, ka\u017cdy celny cios by\u0142 symbolicznym aktem odzyskiwania kontroli nad w\u0142asnym losem. Wi\u0119zie\u0144 stoj\u0105cy na ringu wobec oprawcy \u2014 cho\u0107 tylko przez kilka minut \u2014 m\u00f3g\u0142 poczu\u0107, \u017ce jego cia\u0142o, jego decyzje, jego los nale\u017c\u0105 do niego, a nie do systemu zag\u0142ady. Dla obserwuj\u0105cych walki wi\u0119\u017ani\u00f3w zwyci\u0119stwa Pietrzykowskiego by\u0142y jak iskra nadziei \u2014 dowodem na to, \u017ce nawet najbardziej brutalna rzeczywisto\u015b\u0107 mo\u017ce by\u0107 na moment zakwestionowana, \u017ce cz\u0142owiek mo\u017ce przeciwstawi\u0107 si\u0119 maszynie \u015bmierci. Nie wszystkie aspekty walk by\u0142y jednoznaczne czy heroiczne. Stra\u017cnicy cz\u0119sto prowokowali przemocy wi\u0119cej ni\u017c sportu. Zak\u0142ady na wynik, krzyki, obecno\u015b\u0107 pijanych kapo \u2014 wszystko to tworzy\u0142o atmosfer\u0119, w kt\u00f3rej boks sta\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c remiksem terroru i groteski. Jednak nawet tam, gdzie brutalno\u015b\u0107 osi\u0105ga\u0142a zenit, walka Pietrzykowskiego przypomina\u0142a jednostkom obozowym, \u017ce przetrwanie jest aktem odwagi, a nie kapitulacji. Boks nie by\u0142 jedynie sportem. By\u0142 rytua\u0142em, kt\u00f3ry scala\u0142 wi\u0119\u017ani\u00f3w. Gdy t\u0142um wi\u0119\u017ani\u00f3w zebra\u0142 si\u0119 wok\u00f3\u0142 ringu, na chwil\u0119 zapominali Ring jako pomnik ludzkiej godno\u015bci<\/strong><\/p>\n\n\n\n Historia bokser\u00f3w z KL Auschwitz \u2014 a szczeg\u00f3lnie Tadeusza Pietrzykowskiego \u2014 pokazuje jedno proste, cho\u0107 niezwykle g\u0142\u0119bokie przes\u0142anie: cz\u0142owiek potrafi zachowa\u0107 cz\u0142owiecze\u0144stwo nawet w obliczu \u015bmierci. Ring, kt\u00f3ry wyr\u00f3s\u0142 tam, gdzie \u015bmier\u0107 by\u0142a codzienno\u015bci\u0105, sta\u0142 si\u0119 pomnikiem ludzkiej odwagi, solidarno\u015bci i nadziei. Ka\u017cda walka by\u0142a aktem odwagi, a ka\u017cdy cios \u2014 przypomnieniem, \u017ce nawet w obliczu najwi\u0119kszego terroru mo\u017cliwe jest zachowanie godno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Natalia Szewczyk<\/p>\n\n\n\n Dla zainteresowanych:<\/p>\n\n\n\n
o sportowych tradycjach. Ju\u017c jako m\u0142ody ch\u0142opak wyr\u00f3\u017cnia\u0142 si\u0119 atletyczn\u0105 sylwetk\u0105 i ogromn\u0105 determinacj\u0105. W wieku nastoletnim trafi\u0142 do klubu sportowego \u201eCzarni\u201d Warszawa, gdzie rozpocz\u0105\u0142 treningi bokserskie. Jego talent szybko zosta\u0142 dostrze\u017cony \u2014 pracowa\u0142 z wybitnymi trenerami, a jednym z nich by\u0142 legendarny Feliks Stamm, kt\u00f3ry uczy\u0142 go zasad techniki, dyscypliny i taktyki ringowej. Pietrzykowski szybko zas\u0142yn\u0105\u0142 jako zawodnik o niezwyk\u0142ych umiej\u0119tno\u015bciach, \u0142agodnym usposobieniu i ogromnej wytrwa\u0142o\u015bci. Dla niego boks nigdy nie by\u0142 jedynie rywalizacj\u0105 \u2014 by\u0142 sposobem na samodoskonalenie, szko\u0142\u0105 charakteru, pr\u00f3b\u0105 odwagi wobec w\u0142asnych limit\u00f3w. W momencie wybuchu II wojny \u015bwiatowej Tadeusz pr\u00f3bowa\u0142 przedosta\u0107 si\u0119 na Zach\u00f3d, by walczy\u0107 z okupantem jak wielu innych polskich sportowc\u00f3w. Zosta\u0142 jednak zatrzymany na W\u0119grzech i \u2014 po brutalnym przes\u0142uchaniu \u2014 deportowany do niemieckiego obozu koncentracyjnego Auschwitz w czerwcu 1940 roku, jako jeden
z pierwszych transport\u00f3w wi\u0119\u017ani\u00f3w politycznych. Otrzyma\u0142 tam numer obozowy 77<\/strong>, co
w obozowej hierarchii oznacza\u0142o status cz\u0142owieka ju\u017c na starcie najbardziej bezbronny: g\u0142\u00f3d, przymusowa praca, choroby \u2014 wszystko to mia\u0142o doprowadzi\u0107 go do \u015bmierci. Jednak to, co dla wi\u0119kszo\u015bci by\u0142o wyrokiem \u015bmierci, dla Pietrzykowskiego sta\u0142o si\u0119 pocz\u0105tkiem niezwyk\u0142ej odysei przetrwania.<\/p>\n\n\n\n\n
\n
w b\u0142ocie, obok barak\u00f3w, w\u015br\u00f3d krzyk\u00f3w stra\u017cnik\u00f3w i modlitw wi\u0119\u017ani\u00f3w. Dla kapo i esesman\u00f3w by\u0142y to widowiska brutalne, cz\u0119sto po\u0142\u0105czone z zak\u0142adami o wynik. Dla wi\u0119\u017ani\u00f3w by\u0142y one \u017ar\u00f3d\u0142em paradoksalnej nadziei: je\u015bli m\u0119\u017cczyzna mo\u017ce pokona\u0107 Niemca na ringu, mo\u017ce te\u017c pokona\u0107 obozow\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107. W\u015br\u00f3d innych bokser\u00f3w pojawia\u0142y si\u0119 r\u00f3\u017cne postacie \u2014 zar\u00f3wno wi\u0119\u017aniowie rozpoczynaj\u0105cy \u017cycie w Auschwitz, jak i ci, kt\u00f3rych los zaprowadzi\u0142 tu p\u00f3\u017aniej. Jedn\u0105 z najs\u0142ynniejszych by\u0142 Victor \u201eYoung\u201d Perez, tunezyjski \u017byd i by\u0142y mistrz \u015bwiata w wadze pi\u00f3rkowej. Perez by\u0142 zmuszany do takich walk, kt\u00f3re mia\u0142y niemal sadystyczny charakter \u2014 przegrywa\u0142 tylko, gdy stra\u017cnicy chcieli u\u015bmierca\u0107 wi\u0119\u017ani\u00f3w poprzez do\u015bwiadczenie krwawej pora\u017cki. Perez zgin\u0105\u0142 podczas marszu \u015bmierci w 1945 roku, zanim zd\u0105\u017cy\u0142 znale\u017a\u0107 prawdziwe wyj\u015bcie z piek\u0142a.<\/p>\n\n\n\n
o g\u0142odzie, o pracy, o nadchodz\u0105cej nocy.<\/p>\n\n\n\n