Dzi\u015b, gdy s\u0142owa trac\u0105 znaczenie, a znaczenia trac\u0105 sens, potrzebujemy j\u0119zykowego drogowskazu prowadz\u0105cego nas przez meandry politycznej poprawno\u015bci i zwi\u0105zanego z tym zak\u0142amywania przekazu, s\u0142u\u017c\u0105cego do formu\u0142owania k\u0142amliwych ideologicznych tre\u015bci pod pozorem pi\u0119knie brzmi\u0105cych s\u0142\u00f3w i regu\u0142 stylistycznych. Coraz cz\u0119\u015bciej rozm\u00f3wca przekazuje tre\u015bci niejednokrotnie odwrotne do znaczenia s\u0142\u00f3w, kt\u00f3rymi si\u0119 pos\u0142uguje, a czasami rozci\u0105gaj\u0105c ich znaczenie w spos\u00f3b nieuprawniony, obarczony z\u0142\u0105 wol\u0105, z my\u015bl\u0105 o \u015bwiadomym wprowadzeniu w b\u0142\u0105d . W ostatnich latach obserwujemy rosn\u0105c\u0105 dowolno\u015b\u0107 w u\u017cywaniu poj\u0119\u0107. To, co kiedy\u015b by\u0142o jasno zdefiniowane, dzi\u015b rozci\u0105ga si\u0119 do granic absurdu.<\/p>\n\n\n\n
I tak \u201eprzemoc\u201d – to ju\u017c nie tylko agresja fizyczna, ale te\u017c np. werbalne wyra\u017cenie swoich niepochlebnych my\u015bli; i ju\u017c mamy \u201eprzemoc s\u0142own\u0105\u201d b\u0105d\u017a \u201emow\u0119 nienawi\u015bci\u201d. \u201eTolerancja \u201d – do niedawna oznacza\u0142a, \u017ce nie akceptuj\u0105c jakich\u015b postaw, znosimy je jednak. Teraz wymusza si\u0119 na nas konieczno\u015b\u0107 afirmacji, szacunku, wyrozumia\u0142o\u015bci i w\u0142a\u015bnie akceptacji. \u201dBezpiecze\u0144stwo\u201d – staje si\u0119 pretekstem do cenzury i odbierania wolno\u015bci obywatelskich, ograniczanych w r\u00f3\u017cnych dziedzinach \u017cycia przez rz\u0105dz\u0105cych.<\/p>\n\n\n\n
Przyk\u0142ad? Cho\u0107by przymus szczepie\u0144 (dla naszego \u201dzdrowia\u201d), przymus zapinania pas\u00f3w w samochodzie (dla \u201dbezpiecze\u0144stwa\u201d), czy odebranie \u015bwi\u0119tego prawa w\u0142asno\u015bci. Bo czym\u017ce jest ograniczanie mojego prawa do ziemi? Na g\u0142\u0119boko\u015b\u0107 szpadla do \u201epietruszki\u201d mog\u0119 si\u0119 rz\u0105dzi\u0107, a g\u0142\u0119biej? Kopaliny? Zakopane przed laty artefakty? To ju\u017c jest pa\u0144stwowe i pa\u0144stwo mo\u017ce mnie wyrzuci\u0107 z \u201emojej\u201d ziemi i eksplorowa\u0107. W USA sto\u017cek wielko\u015bci mojej dzia\u0142ki si\u0119ga \u015brodka ziemi i – w my\u015bl ameryka\u0144skiego prawa – jest moj\u0105 w\u0142asno\u015bci\u0105. A prawo do posiadania broni? Nie ma, jest urz\u0119dnicza wola: pozwoli\u0107 lub nie pozwoli\u0107. W zasadzie w ka\u017cdej dziedzinie \u017cycia, pod pozorem dobra cz\u0142owieka, jeste\u015bmy ograbiani z mo\u017cliwo\u015bci decydowania o sobie.<\/p>\n\n\n\n
Gdy kto\u015b jawnie k\u0142amie, to cz\u0119sto m\u00f3wi si\u0119, \u017ce wyra\u017ca opini\u0119. A przecie\u017c \u201dk\u0142amstwo\u201d to k\u0142amstwo, a \u201dopinia\u201d to opinia i nic tego nie zmieni, opr\u00f3cz oczywi\u015bcie samego k\u0142amcy. S\u0142owa maj\u0105 swoje korzenie, swoja histori\u0119 i sw\u00f3j ci\u0119\u017car. Odbieraj\u0105c im te elementy, odrywamy si\u0119 od zrozumia\u0142ej rzeczywisto\u015bci i poddajemy j\u0119zykowemu szanta\u017cowi oraz manipulacji, zamiast opisowego komunikowania w\u0142asnych my\u015bli.<\/p>\n\n\n\n
Prostota w wyra\u017caniu my\u015bli to cnota, nie s\u0142abo\u015b\u0107. Niekt\u00f3rzy my\u015bl\u0105, \u017ce im bardziej skomplikowany j\u0119zyk, tym m\u0105drzejszy przekaz. Wydaje si\u0119 to b\u0142\u0119dem. Nale\u017cy przekazywa\u0107 tre\u015bci w prosty spos\u00f3b, u\u017cywaj\u0105c znanych wszystkim s\u0142\u00f3w. Czy naprawd\u0119 potrzebujemy \u201dprzestrzeni dialogu\u201d, by po prostu \u201dporozmawia\u0107\u201d? Czy \u201dimposybilizm\u201d jest lepszy od \u201eniemo\u017cliwo\u015bci\u201d?<\/p>\n\n\n\n
Polszczyzna ma ogromne zasoby s\u0142\u00f3w – od ok. 100 do 200 ty\u015b. skatalogowanych. Szacuje si\u0119, \u017ce og\u00f3lny zas\u00f3b leksykalny mo\u017ce przekracza\u0107 500 ty\u015b. s\u0142\u00f3w i ok. 2,5 mln odmian. Jak to por\u00f3wna\u0107 do innych, ubo\u017cszych j\u0119zyk\u00f3w, np. angielskiego, z jego 300 ty\u015b. s\u0142\u00f3w i 600 ty\u015b. odmian? Nie zapominajmy, \u017ce j\u0119zyk polski jest jednym z atrybut\u00f3w kulturotw\u00f3rczych naszego narodu.<\/p>\n\n\n\n
M\u00f3wi\u0105c o prostocie wyra\u017cania my\u015bli, nie mam na my\u015bli pos\u0142ugiwania si\u0119 ograniczonym zasobem wyraz\u00f3w, a jedynie to, \u017ce je\u015bli dwa s\u0142owa znacz\u0105 to samo \u2013 wybierajmy kr\u00f3tsze i polskie. To dba\u0142o\u015b\u0107 o klarowno\u015b\u0107. Niestety, coraz cz\u0119\u015bciej spotykamy si\u0119 z j\u0119zykiem jako narz\u0119dziem autoekspresji, gdy tymczasem nie powinien on by\u0107 lustrem, w kt\u00f3rym masz si\u0119 przegl\u0105da\u0107, a mostem, poprzez kt\u00f3ry budujesz kontakt z innymi lud\u017ami.<\/p>\n\n\n\n
Bardzo istotne s\u0105 nazwy. Je\u015bli nazwiesz patriot\u0119 \u201eszowinist\u0105\u201d, m\u0119\u017cczyzn\u0119 \u201eoprawc\u0105 kulturowym\u201d, krytyk\u0119 ideologii \u201enienawi\u015bci\u0105\u201d, a niepochlebn\u0105 ocen\u0119 przeciwnika politycznego \u201erusk\u0105 onuc\u0105\u201d \u2013 nie tworzysz realnego, prawdziwego opisu, tylko fa\u0142sz. Manipulujesz. A taka manipulacja prowadzi do chaosu w my\u015bleniu i w dyskusji, a w konsekwencji – do konfliktu w spo\u0142ecze\u0144stwie. Mo\u017cna by powiedzie\u0107, \u017ce od s\u0142\u00f3w zaczynaj\u0105 si\u0119 konflikty, a od fa\u0142szywych s\u0142\u00f3w \u2013 wojny.<\/p>\n\n\n\n
Zmiany znacze\u0144 oraz nieuprawnione rozszerzenia s\u0142\u00f3w i wyra\u017ce\u0144 najcz\u0119\u015bciej rozpoczynaj\u0105 si\u0119 od ma\u0142ych, krzykliwych grup manipuluj\u0105cych przekazem i anga\u017cuj\u0105cych w to media, instytucje publiczne, kulturalne – szermuj\u0105cych bana\u0142ami \u201dsprawiedliwo\u015bci spo\u0142ecznej\u201d, \u201er\u00f3wno\u015bci\u201d, \u201emi\u0142o\u015bci\u201d, \u201ewalki o wsp\u00f3lne dobro\u201d. S\u0142ynne francuskie: liberte, egalite, fraternite to dzi\u015b nic nie znacz\u0105ce slogany szlifuj\u0105ce bruk, patetyczne s\u0142owa \u2013 wytrychy, s\u0142u\u017c\u0105ce ok\u0142amywaniu \u0142atwowiernej gawiedzi, nie rozumiej\u0105cej znacze\u0144 zak\u0142amanych s\u0142\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Przyk\u0142adem pr\u00f3by wprowadzenia takiej normy jest np. wyraz \u201eMurzyn\u201d, kt\u00f3ry pr\u00f3buje si\u0119 zast\u0105pi\u0107 s\u0142owem \u201eczarnosk\u00f3ry\u201d. W moim odczuciu wymiana wyrazu, kt\u00f3ry w Polsce nie ma znaczenia emocjonalnego, a jedynie opisowe – oznaczaj\u0105cego czarnych mieszka\u0144c\u00f3w Afryki – na pejoratyw stygmatyzuj\u0105cy ze wzgl\u0119du na kolor sk\u00f3ry, to wyraz braku sp\u00f3jno\u015bci i logicznego my\u015blenia w imi\u0119 politycznej poprawno\u015bci \u015bwiatowego lewactwa, nie rozumiej\u0105cego polskich reali\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
S\u0142owo \u201eMurzyn\u201d w polszczy\u017anie ma wielowiekow\u0105 histori\u0119. Pochodzi od \u0142aci\u0144skiego \u201eMaurus\u201d – mieszkaniec Mauretanii. Tak opisywano przed wiekami czarnych mieszka\u0144c\u00f3w Afryki. Przez stulecia, a\u017c do dzi\u015b, s\u0142owo funkcjonowa\u0142o jako neutralne okre\u015blenie opisowe. Przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 Polak\u00f3w nadal jest tak odbierane. Jednak \u015brodowiska politycznie poprawne i nap\u0142ywowe mniejszo\u015bci forsuj\u0105 wyraz \u201eczarnosk\u00f3ry\u201d, w Polsce brzmi\u0105cy jak pejoratyw, jako nie obra\u017aliwy, bo – w ich mniemaniu – skoro w pa\u0144stwach kolonialnych, postniewolniczych tak si\u0119 post\u0119puje, to znaczy, \u017ce dorobek kulturalny Polak\u00f3w musi ust\u0105pi\u0107 na rzecz zagranicznych wzorc\u00f3w, nie licz\u0105c si\u0119 z polszczyzn\u0105 w sensie opisu i odbioru przekazu.<\/p>\n\n\n\n
Naturalna ewolucja j\u0119zyka polega na tym, \u017ce spo\u0142ecze\u0144stwo samo zmienia s\u0142owa i formy na takie, kt\u00f3re s\u0105 dla niego wygodne i zrozumia\u0142e. Przyk\u0142adem chocia\u017cby feminatywy \u201enauczycielka\u201d, \u201edyrektorka\u201d, \u201ekierowniczka\u201d – zakorzenione w j\u0119zyku polskim, kontra feminatywy wymuszane odg\u00f3rnie przez j\u0119zykowych abderyt\u00f3w jak \u201eministra\u201d, \u201echirur\u017cka\u201d, czy \u201epsycholo\u017cka\u201d. W tym przypadku nie jest to ewolucja, lecz presja \u015brodowisk lewackich i pseudopost\u0119powych.<\/p>\n\n\n\n
J\u0119zyk jest \u017cywy. Je\u015bli ewoluuje naturalnie – nikomu to nie przeszkadza. Przyk\u0142adem s\u0105 makaronizmy zapo\u017cyczane w XV-XVII wieku, b\u0105d\u017a – niestety – wsp\u00f3\u0142czesne anglicyzmy, ulegaj\u0105ce – na szcz\u0119\u015bcie – spolszczeniu. Zostawmy j\u0119zyk w spokoju tam, gdzie dzia\u0142a i jest zrozumia\u0142y, i pozw\u00f3lmy mu ewoluowa\u0107 w naturalny spos\u00f3b, jak dzia\u0142o si\u0119 to od tysi\u0105ca lat. Wszak przecie\u017c za czas\u00f3w Mieszka I S\u0142owianie nie mieli problem\u00f3w w porozumiewaniu mi\u0119dzy narodami s\u0142owia\u0144skimi, u\u017cywaj\u0105c tak zwanej pras\u0142owia\u0144szczyzny \u2013 j\u0119zyka, kt\u00f3rym pos\u0142ugiwali si\u0119 wszyscy S\u0142owianie. To ostatnie tysi\u0105c lat spowodowa\u0142o, \u017ce w spos\u00f3b naturalny i ewolucyjny wykszta\u0142ci\u0142y si\u0119 z wsp\u00f3lnego pnia j\u0119zyki s\u0142owia\u0144skie, kt\u00f3rych obecnie si\u0119 u\u017cywa. Niestety, nie rozumiemy si\u0119 ju\u017c w pe\u0142ni, a jedynie wy\u0142apujemy pojedyncze podobne s\u0142owa, kt\u00f3re i tak mog\u0105 mie\u0107 inne znaczenie.<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
Przemys\u0142aw Majkowski<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Dzi\u015b, gdy s\u0142owa trac\u0105 znaczenie, a znaczenia trac\u0105 sens, potrzebujemy j\u0119zykowego drogowskazu prowadz\u0105cego nas przez meandry politycznej poprawno\u015bci i zwi\u0105zanego z tym zak\u0142amywania przekazu, s\u0142u\u017c\u0105cego do formu\u0142owania k\u0142amliwych ideologicznych tre\u015bci…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":468,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"footnotes":""},"categories":[3,17,6],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/innymzdaniem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/467"}],"collection":[{"href":"https:\/\/innymzdaniem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/innymzdaniem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/innymzdaniem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/innymzdaniem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=467"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/innymzdaniem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/467\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":469,"href":"https:\/\/innymzdaniem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/467\/revisions\/469"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/innymzdaniem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/468"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/innymzdaniem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=467"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/innymzdaniem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=467"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/innymzdaniem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=467"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}