Op\u0142aty z tytu\u0142u korzystania ze \u015bwiadcze\u0144 zdrowotnych udzielanych w ramach publicznego systemu ochrony zdrowia powszechnie funkcjonuj\u0105 w pa\u0144stwach Europy. Wyst\u0119puj\u0105 one niezale\u017cnie od przyj\u0119tego modelu organizacji i finansowania ochrony zdrowia. Op\u0142aty uiszczane w zwi\u0105zku z korzystaniem ze \u015bwiadcze\u0144 opieki zdrowotnej s\u0105 bowiem pobierane w systemach opartych o ubezpieczenie zdrowotne oraz w modelach bud\u017cetowych, gdzie pa\u0144stwo pokrywa koszty zwi\u0105zane z utrzymaniem s\u0142u\u017cby zdrowia.<\/p>\n\n\n\n
Po pierwsze, w\u0105tpliwo\u015bci mo\u017ce budzi\u0107 ekonomiczne uzasadnienie wprowadzenia tego rodzaju op\u0142at. Trzeba bowiem ustali\u0107 wp\u0142yw dochod\u00f3w z nich uzyskiwanych na finanse sektora ochrony zdrowia, a tak\u017ce zakres obci\u0105\u017cenia \u015bwiadczeniobiorc\u00f3w zobowi\u0105zanych do uiszczenia op\u0142aty. Nale\u017cy mie\u0107 przy tym na uwadze obowi\u0105zek uiszczania sk\u0142adki na ubezpieczenie zdrowotne przez osoby ubezpieczone.<\/p>\n\n\n\n
Po drugie, w\u0105tpliwo\u015bci mo\u017ce budzi\u0107 dopuszczalno\u015b\u0107 wprowadzenia op\u0142at publicznych w \u015bwietle art. 68 ust. 2 Konstytucji RP, kt\u00f3ry stanowi, \u017ce obywatelom – niezale\u017cnie od ich sytuacji materialnej – w\u0142adze publiczne zapewniaj\u0105 r\u00f3wny dost\u0119p do \u015bwiadcze\u0144 opieki zdrowotnej finansowanej ze \u015brodk\u00f3w publicznych.<\/p>\n\n\n\n
Podstawowym \u017ar\u00f3d\u0142em finansowania systemu ochrony zdrowia jest sk\u0142adka na ubezpieczenie zdrowotne. Do pozosta\u0142ych \u017ar\u00f3de\u0142 finansowania ochrony zdrowia zalicza si\u0119 przede wszystkim \u015brodki publiczne wydatkowane z bud\u017cetu pa\u0144stwa oraz z bud\u017cet\u00f3w jednostek samorz\u0105du terytorialnego.<\/p>\n\n\n\n
Zwolennicy mechanizm\u00f3w rynkowych wskazuj\u0105, \u017ce nale\u017cy ludzi zobowi\u0105za\u0107 do zap\u0142acenia nawet ma\u0142ej cz\u0119\u015bci koszt\u00f3w. W przeciwnym razie nie b\u0119d\u0105 oni ceni\u0107 swojego zdrowia, a tak\u017ce b\u0119d\u0105 nadu\u017cywa\u0107 \u015bwiadcze\u0144 zdrowotnych \u2013 korzysta\u0107 ze \u015bwiadcze\u0144, z kt\u00f3rych korzy\u015bci nie s\u0105 na tyle du\u017ce by uzasadnia\u0142y koszty ich wytwarzania.. W ekonomii te dwa zjawiska \u2013 niedba\u0142o\u015bci o swoje zdrowie i nadkonsumpcji \u015bwiadcze\u0144 \u2013 zosta\u0142y nazwane odpowiednio moral hazard ex ante<\/em> i moral hazard ex post<\/em>, co t\u0142umaczy si\u0119 jako nonszalancja wobec ryzyka i pokusa nadu\u017cycia.<\/p>\n\n\n\n Inny cz\u0119sto podawany argument za op\u0142atami pacjent\u00f3w dotyczy ograniczenia \u015brodk\u00f3w publicznych z ubezpieczenia czy podatk\u00f3w jakie w systemie publicznym s\u0105 do dyspozycji. Op\u0142aty bezpo\u015brednie mog\u0105 w tym kontek\u015bcie stanowi\u0107 uzupe\u0142nienie zasob\u00f3w systemu dla zwi\u0119kszenia mo\u017cliwo\u015bci zaspokojenia rosn\u0105cych potrzeb zdrowotnych populacji. Wizyta p\u0142atna symboliczn\u0105 z\u0142ot\u00f3wk\u0119 czy pobieranie op\u0142at za nie stawienie si\u0119 na um\u00f3wion\u0105 wizyt\u0119 i jej nie odwo\u0142anie. Dobrym przyk\u0142adem wsp\u00f3\u0142uczestniczenia w kosztach jest opieka stomatologiczna. Pacjent korzysta z us\u0142ugi na NFZ, a materia\u0142, kt\u00f3ry zosta\u0142 zu\u017cyty jest odp\u0142atny. Innym przyk\u0142adem s\u0105 leki, kt\u00f3re ordynuje lekarz. Mog\u0105 by\u0107 odp\u0142atne, cz\u0119\u015bciowo refundowane lub na rycza\u0142t. Tu te\u017c pacjent partycypuje w kosztach. Leczenie uzdrowiskowe r\u00f3wnie\u017c jest cz\u0119\u015bciowo odp\u0142atne.<\/p>\n\n\n\n Id\u0105c tym tropem to pobyt w szpitalu podzieli\u0107 mo\u017cna na cz\u0119\u015b\u0107 medyczn\u0105, \u015bwiadczenie us\u0142ug medycznych zwi\u0105zanych z chorob\u0105 i cz\u0119\u015b\u0107 hotelow\u0105, czyli zu\u017cycie po\u015bcieli, medi\u00f3w czy wy\u017cywienie. Leczenie szpitalne generuje najwy\u017csze koszty, a przecie\u017c pacjent w domu te\u017c korzysta\u0142by z wody, pr\u0105du, pra\u0142by po\u015bciel, sto\u0142owa\u0142 si\u0119. Cz\u0119\u015b\u0107 koszt\u00f3w i tak by\u0142aby ponoszona przez pacjenta w \u015brodowisku domowym.<\/p>\n\n\n\n Przeciwnicy op\u0142at bezpo\u015brednich pacjent\u00f3w maj\u0105 r\u00f3wnie szeroki wachlarz argument\u00f3w. Zwracaj\u0105 oni uwag\u0119 na to, i\u017c zdrowie stanowi istotn\u0105 warto\u015b\u0107 dla cz\u0142owieka, a \u015bwiadczenia opieki zdrowotnej s\u0105 w swej naturze specyficzne i nie mo\u017cna ich traktowa\u0107 jak inne produkty i us\u0142ugi za kt\u00f3re powszechnie p\u0142acimy z w\u0142asnej kieszeni. S\u0105 np. takie \u015bwiadczenia zdrowotne, kt\u00f3rych konsumpcja przynosi du\u017ce korzy\u015bci (nie tylko indywidualne, ale te\u017c spo\u0142eczne), a za kt\u00f3re ludzie nie s\u0105 sk\u0142onni sami p\u0142aci\u0107 . To zazwyczaj \u015bwiadczenia prewencyjne \u2013 np. szczepienia, z kt\u00f3rych rezygnacja przez cz\u0119\u015b\u0107 populacji mog\u0142aby doprowadzi\u0107 do rozpowszechnienia si\u0119 chor\u00f3b zaka\u017anych w spo\u0142ecze\u0144stwie.<\/p>\n\n\n\n Odebranie praw nabytych jest bardzo ci\u0119\u017ckie i nie ma woli politycznej, \u017ceby proces cz\u0119\u015bciowej odp\u0142atno\u015bci wdro\u017cy\u0107. Bior\u0105c jednak pod uwag\u0119 wzgl\u0119dy demograficzne, jeste\u015bmy coraz starszym spo\u0142ecze\u0144stwem i z dekady na dekad\u0119 potrzebujemy coraz wi\u0119kszej pomocy medycznej. W naszym interesie jest utrzymanie w dobrej kondycji publicznej opieki zdrowotnej, bo w przysz\u0142o\u015bci, na prywatne, w pe\u0142ni odp\u0142atne wizyty nie b\u0119dzie nas sta\u0107.<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Bogus\u0142aw Ciupka<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Op\u0142aty z tytu\u0142u korzystania ze \u015bwiadcze\u0144 zdrowotnych udzielanych w ramach publicznego systemu ochrony zdrowia powszechnie funkcjonuj\u0105 w pa\u0144stwach Europy. Wyst\u0119puj\u0105 one niezale\u017cnie od przyj\u0119tego modelu organizacji i finansowania ochrony zdrowia.…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":258,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"footnotes":""},"categories":[6,18],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/innymzdaniem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/257"}],"collection":[{"href":"https:\/\/innymzdaniem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/innymzdaniem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/innymzdaniem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/innymzdaniem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=257"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/innymzdaniem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/257\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":259,"href":"https:\/\/innymzdaniem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/257\/revisions\/259"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/innymzdaniem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/258"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/innymzdaniem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=257"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/innymzdaniem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=257"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/innymzdaniem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=257"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}