Przed\u015bwi\u0105teczny tydzie\u0144 w tym roku nie obdarza nas atmosfer\u0105 radosnego oczekiwania na przyj\u015bcie na \u015bwiat Syna Bo\u017cego. Jest to raczej stan napi\u0119cia i konfliktu, na pograniczu wojny domowej. Jednym z wydarze\u0144 pot\u0119guj\u0105cych ten nastr\u00f3j jest wyrok S\u0105du Okr\u0119gowego w Warszawie, skazuj\u0105cy by\u0142ego szefa CBA Mariusza Kami\u0144skiego i jego \u00f3wczesnego zast\u0119pc\u0119 Macieja W\u0105sika na dwa lata pozbawienia wolno\u015bci, a dw\u00f3ch innych funkcjonariuszy tej s\u0142u\u017cby \u2013 na kar\u0119 roku pozbawienia wolno\u015bci. Sprawa jest wielowymiarowa, wielow\u0105tkowa i nieoczywista. Pod znakiem zapytania stoi cho\u0107by kompetencja s\u0105du, a tak\u017ce konsekwencje wyroku, w kontek\u015bcie wcze\u015bniejszego u\u0142askawienia skazanych przez Prezydenta RP. S\u0105 to sprawy skomplikowane, przynale\u017cne materii prawa konstytucyjnego, kt\u00f3rych nie czuj\u0119 si\u0119 na si\u0142ach rozstrzyga\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Je\u017celi jednak zapytamy przeci\u0119tnego Polaka: za co skazano Kami\u0144skiego i W\u0105sika, to w zale\u017cno\u015bci od politycznych sympatii odpowie, \u017ce s\u0105 oni narodowymi bohaterami skazanymi za walk\u0119 z korupcj\u0105, lub przekraczaj\u0105cymi swoje uprawnienia urz\u0119dnikami stosuj\u0105cymi nielegalne metody operacyjne. Pierwszy z pogl\u0105d\u00f3w reprezentuj\u0105 oczywi\u015bcie zwolennicy PiS, a wzmocni\u0142 \u00f3w przekaz sam Prezydent RP, kt\u00f3ry 20 grudnia, w wywiadzie dla Radia ZET , stwierdzi\u0142: \u201ePanowie zostali skazani wy\u0142\u0105cznie za to, \u017ce walczyli z korupcj\u0105<\/em>\u201d (cytuj\u0119 za portalem \u201eW Polityce\u201d).<\/p>\n\n\n\n Warto zatem przeanalizowa\u0107 czyn, za kt\u00f3ry wymierzono tak wysok\u0105 kar\u0119. Sprawa toczy\u0142a si\u0119 z wy\u0142\u0105czeniem jawno\u015bci, zatem jej szczeg\u00f3\u0142y pozostaj\u0105 nieznane, ale szereg informacji dotar\u0142a do opinii publicznej i pozwala analizy takiej dokona\u0107. Wa\u017cnym \u017ar\u00f3d\u0142em w tym zakresie jest np. wyrok S\u0105du Rejonowego dla Warszawy-\u015ar\u00f3dmie\u015bcia z 28.09.2015 r., kt\u00f3ry wyda\u0142 os\u0142awiony s\u0119dzia \u0141\u0105czewski, dost\u0119pny w Systemie Analizy Orzecze\u0144 S\u0105dowych. S\u0105d okr\u0119gowy wydaj\u0105c obecny wyrok zaakceptowa\u0142 wszystkie ustalenia dokonane w tamtym procesie.<\/p>\n\n\n\n Wypada zacz\u0105\u0107 od specyfiki CBA. Jest to s\u0142u\u017cba uprawniona do prowadzenia czynno\u015bci operacyjno-rozpoznawczych, zwanych potocznie prac\u0105 operacyjn\u0105. Maj\u0105 one na celu rozpoznawanie, zapobieganie i wykrywanie przest\u0119pstw, kt\u00f3rych zwalczanie jest w kompetencji tej instytucji, czyli szeroko rozumianej korupcji. Najpowszechniejsz\u0105 form\u0105 czynno\u015bci operacyjnych jest praca z agentur\u0105, czyli osobowymi \u017ar\u00f3d\u0142ami informacji, a tak\u017ce kontrola operacyjna, kt\u00f3r\u0105 najcz\u0119\u015bciej jest pods\u0142uch. Jak wszystkie s\u0142u\u017cby uprawnione do pracy operacyjnej, ma te\u017c CBA prawo do pos\u0142ugiwania si\u0119 fa\u0142szywymi dokumentami oraz ich wytwarzania. W\u0142a\u015bnie to uprawnienie sta\u0142o si\u0119 kanw\u0105 wyroku.<\/p>\n\n\n\n Sporz\u0105dzanie i pos\u0142ugiwanie si\u0119 podrobionymi, fa\u0142szywymi dokumentami jest przest\u0119pstwem. Dlatego w ustawach reguluj\u0105cych prac\u0119 s\u0142u\u017cb znajduj\u0105 si\u0119 tzw. kontratypy, czyli przepisy wy\u0142\u0105czaj\u0105ce bezprawno\u015b\u0107 takich dzia\u0142a\u0144. W ustawie o CBA kluczowy jest art. 24, kt\u00f3ry upowa\u017cnia s\u0142u\u017cb\u0119 do wytwarzania i pos\u0142ugiwania si\u0119 \u201efa\u0142szywkami\u201d oraz wy\u0142\u0105cza bezprawno\u015b\u0107 takich czynno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Cho\u0107 we wsp\u00f3\u0142czesnych realiach, dla skutecznej walki z coraz bardziej wyrafinowan\u0105 przest\u0119pczo\u015bci\u0105, takie uprawnienia dla s\u0142u\u017cb wydaj\u0105 si\u0119 niezb\u0119dne, to nie przestaj\u0105 by\u0107 one jednak kontrowersyjne. Powinny by\u0107 zatem stosowane \u015bci\u015ble wed\u0142ug regu\u0142 prawa i nie nadu\u017cywane. Korzystaj\u0105ce ze swych uprawnie\u0144 s\u0142u\u017cby nie mog\u0105 w ramach swoich dzia\u0142a\u0144 np. nak\u0142ania\u0107 lub prowokowa\u0107 do pope\u0142niania przest\u0119pstw, czy stosowa\u0107 innych pozaprawnych metod i \u015brodk\u00f3w. Nie mog\u0105, kolokwialnie m\u00f3wi\u0105c, kreowa\u0107 przest\u0119pstwa, pod\u017cega\u0107 do niego, a nast\u0119pnie za nie zamyka\u0107.<\/p>\n\n\n\n Powsta\u0142e w ko\u0144cu lipca 2006 r. CBA ju\u017c w kilka tygodni p\u00f3\u017aniej wszcz\u0119\u0142o operacj\u0119 znan\u0105 dzisiaj, jako \u201eafera gruntowa\u201d. Celem dzia\u0142a\u0144 by\u0142 \u00f3wczesny wicepremier Andrzej Lepper, a ich kanw\u0105 odrolnienie, za \u0142ap\u00f3wk\u0119, atrakcyjnie po\u0142o\u017conej dzia\u0142ki. Do skutecznego przeprowadzenia operacji niezb\u0119dne by\u0142y fa\u0142szywe dokumenty. Tymczasem, pomimo posiadanych z mocy wspomnianego art. 24 ustawy o CBA uprawnie\u0144, s\u0142u\u017cba nie mog\u0142a ich wytworzy\u0107. Nie zosta\u0142o bowiem wydane zarz\u0105dzenie premiera maj\u0105ce szczeg\u00f3\u0142owo regulowa\u0107 tryb wydawania i pos\u0142ugiwania si\u0119 takimi dokumentami przez funkcjonariuszy biura.<\/p>\n\n\n\n Z tej prawnej przeszkody szefostwo s\u0142u\u017cby zdawa\u0142o sobie spraw\u0119. Wskazywa\u0142 na ni\u0105 Komendant G\u0142\u00f3wny Policji, do kt\u00f3rego zwr\u00f3cono si\u0119 o pomoc w wytworzeniu dokument\u00f3w, wskazywa\u0142a na to tak\u017ce opinia prawna sporz\u0105dzona przez prof. Krystyn\u0119 Paw\u0142owicz (tak, tak, t\u0119 prof. Paw\u0142owicz, dzi\u015b s\u0119dzi\u0119 TK). Pomimo tego, dokumenty wykonano i u\u017cyto ich w omawianej sprawie. Dodatkowo, u\u017cyto niezgodnie z prawem. Ustawa stanowi bowiem, \u017ce s\u0142u\u017cba mo\u017ce pos\u0142ugiwa\u0107 si\u0119 fa\u0142szywymi dokumentami do ochrony danych swoich funkcjonariuszy oraz ochrony \u015brodk\u00f3w i metod realizacji zada\u0144. Innymi s\u0142owy mog\u0105 to by\u0107 fa\u0142szywe to\u017csamo\u015bci, fa\u0142szywe dane identyfikuj\u0105ce pojazd, lokal itp. Tymczasem w sprawie wytworzono ca\u0142y szereg dokument\u00f3w nie spe\u0142niaj\u0105cych tego kryterium, dokument\u00f3w, kt\u00f3re kreowa\u0142y fa\u0142szyw\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107. By\u0142a to nieprawdziwa korespondencja pomi\u0119dzy organami gminy, na terenie kt\u00f3rej znajdowa\u0107 si\u0119 mia\u0142a rzekoma atrakcyjna nieruchomo\u015b\u0107, a Ministerstwem Rolnictwa i innymi instytucjami. Wytworzenie takich materia\u0142\u00f3w nie mie\u015bci si\u0119 w ramach okre\u015blonego w ustawie kontratypu. Jest wi\u0119c przest\u0119pstwem.<\/p>\n\n\n\n Podsumowuj\u0105c, stwierdzi\u0107 nale\u017cy, \u017ce nie maj\u0105c ostatecznie ukszta\u0142towanej sytuacji prawnej (brak aktu wykonawczego do ustawy) kierownictwo CBA podj\u0119\u0142o dzia\u0142ania, do kt\u00f3rych w\u00f3wczas nie mia\u0142o podstaw prawnych. Podj\u0119\u0142o je w zakresie, do kt\u00f3rego nie upowa\u017cnia\u0142y nawet istniej\u0105ce w\u00f3wczas przepisy. Uznano, \u017ce cel, kt\u00f3rym jest walka z korupcj\u0105, u\u015bwi\u0119ca \u015brodki, nawet je\u015bli s\u0105 pozaprawne. Funkcjonariusze z pe\u0142n\u0105 \u015bwiadomo\u015bci\u0105 i, by\u0107 mo\u017ce poczuciem bezkarno\u015bci, przekroczyli swoje uprawnienia i za to zostali ukarani.<\/p>\n\n\n\n Jest istotne, by organy pa\u0144stwa posiadaj\u0105ce tak rozleg\u0142e i g\u0142\u0119boko ingeruj\u0105ce w prywatno\u015b\u0107 uprawnienia u\u017cywa\u0142y ich w spos\u00f3b w najwy\u017cszym stopniu zgodny z prawem. Niedopuszczalne jest naginanie i przekraczanie posiadanych uprawnie\u0144. Jakakolwiek swoboda w tym zakresie i brak kontroli mog\u0105 prowadzi\u0107 do nadu\u017cy\u0107, kt\u00f3rych ofiar\u0105 mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 ka\u017cdy obywatel.<\/p>\n\n\n\n Mo\u017cemy dyskutowa\u0107, czy wydany w tej sprawie wyrok nie jest zbyt surowy, czy s\u0105d nie powinien zastosowa\u0107 zawieszenia kary, ale odpowiadaj\u0105c na tytu\u0142owe pytanie, nie spos\u00f3b zgodzi\u0107 si\u0119 z Prezydentem. Kami\u0144ski i W\u0105sik nie zostali skazani za walk\u0119 z korupcj\u0105, lecz za stosowanie w tej walce bezprawnych metod. Nawet do walki z przest\u0119pczo\u015bci\u0105 pa\u0144stwo nie mo\u017ce stosowa\u0107 \u015brodk\u00f3w bezprawnych lub prawnie w\u0105tpliwych. Je\u015bli nie b\u0119dzie si\u0119 temu przeciwdzia\u0142a\u0107, to \u0142atwo sobie wyobrazi\u0107 stosowanie wobec obywateli prowokacji, pod\u017cegania, a z czasem mo\u017ce i tortur.<\/p>\n\n\n\n Adam Szelfer<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Przed\u015bwi\u0105teczny tydzie\u0144 w tym roku nie obdarza nas atmosfer\u0105 radosnego oczekiwania na przyj\u015bcie na \u015bwiat Syna Bo\u017cego. Jest to raczej stan napi\u0119cia i konfliktu, na pograniczu wojny domowej. Jednym z…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":183,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/innymzdaniem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/182"}],"collection":[{"href":"https:\/\/innymzdaniem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/innymzdaniem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/innymzdaniem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/innymzdaniem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=182"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/innymzdaniem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/182\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":184,"href":"https:\/\/innymzdaniem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/182\/revisions\/184"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/innymzdaniem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/183"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/innymzdaniem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=182"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/innymzdaniem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=182"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/innymzdaniem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=182"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}