{"id":116,"date":"2023-11-22T15:21:03","date_gmt":"2023-11-22T15:21:03","guid":{"rendered":"http:\/\/innymzdaniem.pl\/?p=116"},"modified":"2023-11-22T15:21:03","modified_gmt":"2023-11-22T15:21:03","slug":"28-listopada-minie-105-lat-jak-polki-uzyskaly-prawo-wyborcze","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/innymzdaniem.pl\/index.php\/2023\/11\/22\/28-listopada-minie-105-lat-jak-polki-uzyskaly-prawo-wyborcze\/","title":{"rendered":"28 listopada minie 105 lat jak Polki uzyska\u0142y prawo wyborcze."},"content":{"rendered":"\n

Walka o prawa wyborcze dla kobiet rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 ju\u017c w XVIII wieku. Dzia\u0142ania nabra\u0142y na sile w drugiej po\u0142owie XIX wieku. Najpr\u0119\u017cniej dzia\u0142a\u0142y ruchu kobiece w Stanach Zjednoczonych i Wielkiej Brytanii. Istotne by\u0142o za\u0142o\u017cenie w 1903 roku organizacji kobiecej Women’s Social and Political Union, kt\u00f3rej celem by\u0142o przyznanie pe\u0142nych lub cz\u0119\u015bciowych praw wyborczych kobietom. Kobiety te nazywano sufra\u017cystkami od \u0142aci\u0144skiego s\u0142owa.<\/a> suffragium<\/em> \u2013 g\u0142os wyborczy<\/p>\n\n\n\n

Jako pierwszy prawa wyborcze dla kobiet wprowadzi\u0142 sta Wyoming w USA. Nast\u0119pna by\u0142a wyspa Man w 1888. Potem Nowa Zelandia 1893 i Australia 1903.<\/p>\n\n\n\n

Jako pierwsza w Europie prawa wyborcze kobietom nada\u0142a Finlandia w 1903 roku.<\/p>\n\n\n\n

Ruch emancypacyjny na ziemiach polskich rozwija\u0142 si\u0119 od po\u0142owy XIX wieku, ale na sile przybra\u0142 na pocz\u0105tku XX wieku. W tym czasie kobiety domaga\u0142y si\u0119 r\u00f3wnouprawnienia niemal na ca\u0142ym \u015bwiecie. Sytuacja Polek by\u0142a jednak specyficzna, poniewa\u017c ich ojczyzny od lat nie by\u0142o na mapie. Polskie aktywistki by\u0142y rozproszone w trzech zaborach. W ka\u017cdym  panowa\u0142o inne ustawodawstwo, mniejsza lub wi\u0119ksza swoboda polityczna i inna wsp\u00f3\u0142praca z zaborc\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Dzia\u0142ania te cz\u0119sto powi\u0105zane by\u0142y z prac\u0105 powstaj\u0105cych w tym okresie partii, przede wszystkim Polskiej Partii Socjalistycznej i Polskiego Stronnictwa Ludowego. Cz\u0119sto trudno rozdzieli\u0107 aktywno\u015b\u0107 spo\u0142eczn\u0105, niepodleg\u0142o\u015bciow\u0105 czy polityczn\u0105 Polek.<\/p>\n\n\n\n

Odradzaj\u0105ca si\u0119 Polska ju\u017c w 1918 roku przyzna\u0142a prawa wyborcze Polkom. Dzi\u0119ki przygotowaniu przez rz\u0105d J\u0119drzeja Moraczewskiego i podpisanej przez Naczelnika Pa\u0144stwa J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego ordynacji wyborczej, w kt\u00f3rej zapisano \u017ce wyborc\u0105 do Sejmu jest ka\u017cdy obywatel pa\u0144stwa bez r\u00f3\u017cnicy p\u0142ci\u2026<\/p>\n\n\n\n

W wyborach do Sejmu Ustawodawczego w 1919 roku znalaz\u0142o si\u0119 8 kobiet. Pi\u0119\u0107 z nich reprezentowa\u0142o ugrupowania prawicowe, a trzy partie lewicowe.<\/p>\n\n\n\n

Sufra\u017cystki osi\u0105gn\u0119\u0142y sw\u00f3j cel, dalsz\u0105 walk\u0119 ze wszystkim co r\u00f3\u017cni je od m\u0119\u017cczyzn, a mo\u017ce \u017ceby upodobni\u0107 si\u0119 do m\u0119\u017cczyzn, prowadz\u0105 ju\u017c feministki. Ich zdaniem uzyskanie przez Polki praw wyborczych nie znios\u0142o automatycznie wszystkich nier\u00f3wno\u015bci, uprzedze\u0144 spo\u0142ecznych czy g\u0142\u0119boko zakorzenionych stereotyp\u00f3w. Organizacje kobiece nie straci\u0142y racji bytu. Mijaj\u0105 lata, a kolejne pokolenia feministek maj\u0105 nadal r\u0119ce pe\u0142ne pracy.<\/p>\n\n\n\n

Bogus\u0142aw Ciupka<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Walka o prawa wyborcze dla kobiet rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 ju\u017c w XVIII wieku. Dzia\u0142ania nabra\u0142y na sile w drugiej po\u0142owie XIX wieku. Najpr\u0119\u017cniej dzia\u0142a\u0142y ruchu kobiece w Stanach Zjednoczonych i Wielkiej…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":117,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"footnotes":""},"categories":[3,6],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/innymzdaniem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/116"}],"collection":[{"href":"https:\/\/innymzdaniem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/innymzdaniem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/innymzdaniem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/innymzdaniem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=116"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/innymzdaniem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/116\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":118,"href":"https:\/\/innymzdaniem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/116\/revisions\/118"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/innymzdaniem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/117"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/innymzdaniem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=116"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/innymzdaniem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=116"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/innymzdaniem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=116"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}